Kontakt linzalar milyonlarla insan üçün həm rahatlıq, həm də estetik baxımdan eynəkdən daha praktik seçim hesab olunur. Lakin oftalmoloqlar xəbərdarlıq edirlər ki, linzalardan düzgün istifadə edilmədikdə göz sağlamlığı ciddi təhlükə altına düşə bilər. Xüsusilə yay mövsümündə hovuzlara, dənizə və su parklarına üz tutan insanların sayının artması kontakt linza istifadəçiləri üçün infeksiya riskini də yüksəldir. Bir çox insan linza ilə suya girməyin və ya duş qəbul etməyin təhlükəli nəticələr doğura biləcəyini bilmir.
Patrul.az-ın araşdırmasına görə, mütəxəssislər kontakt linzaların su ilə təmasından mümkün qədər çəkinməyi tövsiyə edirlər. Səbəb isə suyun tam təmiz görünməsinə baxmayaraq, tərkibində göz üçün təhlükəli bakteriyalar, göbələklər və digər mikroorqanizmlərin ola bilməsidir. Hovuzlarda istifadə olunan xlor belə bütün mikroorqanizmləri məhv etmir. Dəniz, göl və çay sularında isə müxtəlif bakteriyalar və parazitlər mövcud ola bilər.
Oftalmoloqların ən çox diqqət çəkdiyi təhlükələrdən biri Acanthamoeba adlı mikroskopik amöbdür. Bu mikroorqanizm su mühitində geniş yayılıb və kontakt linzanın səthinə yapışaraq gözün buynuz qişasına keçə bilər. Nəticədə çox ağrılı və müalicəsi uzun çəkən Acanthamoeba keratiti adlı infeksiya yarana bilər. Ağır hallarda bu xəstəlik görmənin zəifləməsinə, hətta buynuz qişanın transplantasiyasına ehtiyac yaranmasına səbəb ola bilər.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, təhlükə yalnız hovuz və dənizlə məhdudlaşmır. Duş qəbul edərkən, üzü yuyarkən, hətta kran suyunun linzaya toxunması belə infeksiya riskini artırır. Linzanın materialı suyu özünə çəkə bildiyi üçün onun səthinə mikroorqanizmlər daha asan yapışır və gözlə birbaşa təmasda olur.
Araşdırmalar göstərir ki, kontakt linza ilə yatmaq da göz infeksiyası riskini dəfələrlə artıran amillərdəndir. Göz qapalı olduqda buynuz qişaya oksigenin çatması azalır. Linza da bu prosesi daha da məhdudlaşdırdığı üçün bakteriyaların çoxalması üçün əlverişli şərait yaranır. Buna görə də yalnız gecə istifadəsi üçün xüsusi nəzərdə tutulmuş linzalar istisna olmaqla, kontakt linzalarla yatmaq tövsiyə edilmir.
Gigiyena qaydalarının pozulması da ən geniş yayılmış problemlərdəndir. Oftalmoloqlar linzaya toxunmazdan əvvəl əllərin sabunla yuyulmasının vacibliyini vurğulayırlar. Linzanın saxlandığı qab mütəmadi olaraq təmizlənməli, dezinfeksiyaedici məhlul hər gün yenilənməli, qab isə müəyyən müddətdən bir dəyişdirilməlidir. Linzanı adi su ilə yumaq və ya saxlamaq isə qətiyyən məsləhət görülmür. Bunun üçün yalnız xüsusi steril məhlullardan istifadə edilməlidir.
Mütəxəssislər hovuz və ya dənizə girmək zərurəti yarandıqda birdəfəlik gündəlik linzalara üstünlük verməyi, su ilə təmasdan sonra isə onları çıxarıb atmağı tövsiyə edirlər. Daha təhlükəsiz seçim isə ümumiyyətlə suya linzasız girmək və ya üzgüçülük üçün qoruyucu eynəklərdən istifadə etmək hesab olunur.
Gözdə qızartı, ağrı, sulanma, işığa qarşı həssaslıq, bulanıq görmə və ya yad cisim hissi yarandıqda kontakt linzanı dərhal çıxarmaq və vaxt itirmədən oftalmoloqa müraciət etmək lazımdır. Mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər ki, bu əlamətləri adi yorğunluq kimi qiymətləndirmək ciddi fəsadlara səbəb ola bilər.
Həkimlərin qənaətinə görə, kontakt linzalar düzgün istifadə edildikdə təhlükəsiz görmə vasitələrindən biridir. Lakin ən kiçik gigiyena qaydasının belə pozulması göz sağlamlığını risk altına qoya bilər. Xüsusilə yay aylarında su ilə təmas zamanı ehtiyatlı olmaq, gigiyena qaydalarına ciddi əməl etmək və linzalara düzgün qulluq göstərmək həm görməni qorumaq, həm də ağır infeksiyaların qarşısını almaq üçün əsas şərtlərdən hesab olunur.
Ləman Sərraf
102info.az
