Azərbaycan Respublikasının İnsan Hüquqları üzrə Müvəkkilinin (Ombudsmanın) “916” Çağrı Mərkəzi, 2024-cü il ərzində vətəndaş müraciətlərinin qəbulu və insan hüquqlarının qorunmasında mühüm rol oynamışdır. İllik fəaliyyətində 11,008 zəngin daxil olması, ölkə əhalisinin insan hüquqları ilə bağlı problemlərini ictimai və hüquqi müstəviyə çıxarmaq üçün Ombudsman təsisatına nə qədər böyük inam göstərildiyini bir daha təsdiqləyir.
Bu zənglər əsasında müvafiq dövlət qurumlarının səlahiyyətlərinə daxil olan məsələlər statistik təhlil edilərək müxtəlif mövzular üzrə qruplaşdırılmışdır. Əldə olunan məlumatlar hüquqi problemlərin hansı istiqamətlərdə daha çox aktuallıq qazandığını və vətəndaşların hansı sahələrdə daha çox narazı olduqlarını göstərir.
Statistika və analiz
Müraciətlərin ehtimal olunan hüquq pozuntuları və məzmunu üzrə geniş təhlillər göstərir ki, ilk 10-luqda aşağıdakı məsələlər üstünlük təşkil edir:
- Ünvanlı dövlət sosial yardımı üzrə – 1225 müraciət.
Bu göstərici əhalinin sosial rifahının artırılması sahəsində müəyyən çətinliklərin hələ də mövcud olduğunu göstərir. Müraciətlərin əksəriyyəti yardımların ayrılmasında şəffaflıq problemləri və sənədləşmə prosesindəki çətinliklərlə bağlıdır. - Kommunal problemlər üzrə – 921 müraciət.
Kommunal xidmətlərin, xüsusilə su, elektrik enerjisi və qaz təchizatında fasilələr, habelə ödəniş sistemlərində uyğunsuzluqlar əsas şikayət mövzuları olub. - Əlilliyin müəyyən edilməsi üzrə – 602 müraciət.
Bu sahədə əsasən əlillik dərəcəsinin müəyyən edilməsi zamanı bürokratik maneələr və qeyri-obyektiv qərarların olduğu vurğulanır. - Qeyri-obyektiv təhqiqat və istintaq üzrə – 600 müraciət.
Hüquq-mühafizə orqanlarının fəaliyyətində obyektivliyin və şəffaflığın təmin olunması üzrə problemlər davam edir. Vətəndaşlar işlərin düzgün aparılmadığını və bəzi hallarda hüquqlarının pozulduğunu bildirirlər. - Müayinə və müalicə üzrə – 599 müraciət.
Bu rəqəm səhiyyə sahəsində hələ də əhalinin qarşılaşdığı çətinliklərin olduğunu göstərir. Əsas narazılıqlar müalicə keyfiyyəti, dərman təchizatı və tibbi xidmətlərə çıxışla bağlıdır. - Müraciətin qeydə alınmaması üzrə – 585 müraciət.
Dövlət qurumlarının bəzi hallarda vətəndaş müraciətlərini qeydə almaması və ya müvafiq reaksiya göstərməməsi narahatlıq doğuran bir məsələdir. - Məhkəmə qərarlarının icra olunmaması üzrə – 530 müraciət.
Ədalətli məhkəmə sisteminin təmin olunması sahəsində hələ də çətinliklər mövcuddur. Xüsusilə məhkəmə qərarlarının vaxtında və tam icra edilməməsi insan hüquqlarının pozulmasına gətirib çıxarır. - Məşğulluq üzrə – 519 müraciət.
İşsizlik və ya işə götürənlərin əmək hüquqlarını pozması kimi məsələlər bu sahədə ən çox rast gəlinən problemlərdir. - Dövlət yol polisinin fəaliyyəti üzrə – 485 müraciət.
Yol hərəkəti qaydalarının tətbiqi və dövlət yol polisinin fəaliyyəti ilə bağlı narazılıqlar, cərimələrin ədalətsiz tətbiqi və digər məsələlər diqqət çəkir. - Təhsil məsələləri üzrə – 394 müraciət.
Təhsil sahəsində şikayətlər əsasən məktəblərdəki idarəetmə problemləri, müəllim davranışı və təhsil infrastrukturunun qeyri-kafi olması ilə bağlıdır.
Ümumi müşahidələr və nəticələr
Ombudsman təsisatına daxil olan bu zənglər cəmiyyətin müxtəlif sahələrdə qarşılaşdığı problemlərin spektrini əks etdirir. Statistik göstəricilər dövlət qurumlarının fəaliyyəti ilə bağlı hələ də həllini gözləyən bir sıra problemlərin olduğunu göstərir. Bu məlumatlar həm də aidiyyəti qurumlar üçün fəaliyyət planlarının hazırlanmasında faydalı olacaqdır.
Tövsiyələr
- Hüquqi maarifləndirmə – Əhalinin hüquqları və onların qorunması mexanizmləri barədə məlumatlandırılması genişləndirilməlidir.
- Elektron müraciət sisteminin təkmilləşdirilməsi – Vətəndaş müraciətlərinin daha tez və effektiv şəkildə qeydə alınması üçün rəqəmsal platformaların inkişafına diqqət artırılmalıdır.
- Dövlət qurumlarının şəffaflığının artırılması – İctimai nəzarət mexanizmləri gücləndirilməli, vətəndaş məmnuniyyəti artırılmalıdır.
- Monitorinq və hesabatlılıq – Dövlət qurumlarının fəaliyyəti üzrə mütəmadi monitorinqlər və hesabatlar hazırlanmalıdır.
Bu nəticələr Ombudsman təsisatının insan hüquqlarının qorunmasında oynadığı vacib rolu və gələcəkdə görüləcək işlərin istiqamətini aydın şəkildə göstərir.
102info.az
