Uzun müddət fasiləsiz oturmaq xərçəngdən ölüm riskinin artması ilə əlaqələndirilə bilər. PLOS Medicine jurnalında dərc olunan genişmiqyaslı araşdırma göstərir ki, gün ərzində uzun müddət hərəkətsiz qalmaq sağlamlıq üçün ciddi risklər yarada bilər.
Patrul.az xəbər verir ki, araşdırmada təxminən 91 min nəfərin fiziki aktivliyi 12 il ərzində izlənilib. Nəticələrə görə, gündə fasiləsiz oturulan hər əlavə saat xərçəngdən ölüm riskinin təxminən 9 faiz artması ilə əlaqələndirilib. Bunun əksinə olaraq, uzunmüddətli oturma müddətini qısa hərəkət fasilələri ilə bölmək riskin azalması ilə əlaqələndirilib.
İki fərqli iş rejimi – fasiləsiz oturan ofis işçisi
Məsələn, 32 yaşlı proqramçı Kamran gün ərzində kompüter arxasında saatlarla fasiləsiz oturur, naharını da iş masasında edir və demək olar ki, hərəkət etmir. Araşdırmanın nəticələrinə əsasən, bu cür uzunmüddətli hərəkətsizlik onun sağlamlığı üçün əlavə risk yarada bilər.
Hərəkət fasilələri verən əməkdaş
29 yaşlı marketoloq Ayan isə eyni iş saatına malik olsa da, hər 45–60 dəqiqədən bir ayağa qalxır, qısa gəzinti edir və gün ərzində təxminən bir saatlıq oturma müddətini yüngül fiziki fəaliyyətlə əvəz edir. Tədqiqat göstərir ki, belə dəyişiklik xərçəngdən ölüm riskinin təxminən 12 faiz azalması ilə əlaqələndirilir.
Hansı xərçəng növləri ilə əlaqələndirilir?
Tədqiqat konkret xərçəng növünün məhz oturaq həyat tərzindən yarandığını sübut etmir. Bununla belə, əvvəlki elmi araşdırmalarda uzunmüddətli hərəkətsizlik aşağıdakı xərçəng növləri ilə əlaqələndirilib:
– yoğun bağırsaq xərçəngi;
– süd vəzi xərçəngi;
– endometrium (uşaqlıq cismi) xərçəngi.
Mütəxəssislər hesab edirlər ki, bunun səbəbləri arasında piylənmə, xroniki iltihab, hormonal dəyişikliklər və maddələr mübadiləsinin zəifləməsi yer alır.
Riski azaltmaq üçün nə etmək olar?
Mütəxəssislər gün ərzində kiçik dəyişikliklərin belə faydalı ola biləcəyini bildirirlər:
– hər 45–60 dəqiqədən bir ayağa qalxaraq 2–5 dəqiqə hərəkət edin;
– telefon zənglərini ayaqüstə və ya gəzərək cavablandırın;
– lift əvəzinə pilləkənlərdən istifadə edin;
– qısa məsafələrə piyada getməyə çalışın.
Tədqiqat müəllifləri vurğulayırlar ki, əldə olunan nəticələr birbaşa səbəb-nəticə əlaqəsini sübut etmir. Bununla belə, gün ərzində müntəzəm hərəkət etmək və uzunmüddətli oturma fasilələrini azaltmaq sağlam həyat tərzinin vacib hissəsi hesab olunur və ümumi sağlamlığın qorunmasına kömək edə bilər.
102info.az
