O, ömrünü Vətənin müdafiəsinə həsr etdi, adını isə Azərbaycan tarixinin qəhrəmanlıq səhifəsinə yazdı
Bəzən bir insanın ömür yolu bütöv bir xalqın taleyinin aynasına çevrilir. Elə insanlar var ki, onların həyatı sadəcə doğum, təhsil, əmək və ailə tarixindən ibarət olmur. Onların həyatında Vətən, torpaq, xalq və dövlət anlayışları şəxsi həyatın bütün sərhədlərini aşaraq müqəddəs bir amala çevrilir.
Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı, polis əməkdaşı, igid komandir İsrafil Şahverdiyev də məhz belə qəhrəmanlardan biri idi.
O, 1952-ci il iyunun 11-də Laçın rayonunun Unannovu kəndində dünyaya göz açmışdı. Qarabağın sərt təbiəti, dağların əzəməti, doğma torpağın insanlarında formalaşdırdığı mərdlik və dözüm onun xarakterinin əsas cizgilərinə çevrilmişdi.
1959-cu ildə Unannovu kənd orta məktəbinin birinci sinfinə qədəm qoyan İsrafil 1969-cu ildə həmin məktəbi bitirdi. Gənclik illərində hər bir Azərbaycan övladı kimi onun da qarşısında müxtəlif yollar vardı. Lakin həyat onu Vətənə xidmət yoluna gətirdi.
1971-1974-cü illərdə ordu sıralarında hərbi xidmət keçən İsrafil Şahverdiyev burada qazandığı təcrübəni sonrakı həyatında daha böyük məsuliyyətlə tətbiq etdi. 1975-ci ildə Laçın rayon Daxili İşlər Şöbəsində milis nəfəri kimi əmək fəaliyyətinə başladı.
Bu, onun həyatında adi bir işə başlamaq deyildi. Bu, gələcəkdə Vətənin ən ağır günlərində silahdaşlarının önündə gedəcək bir polis zabitinin mübarizə yolunun başlanğıcı idi.
İsrafil Şahverdiyev polis əməkdaşı kimi xidmət etdiyi illərdə yalnız qanun keşikçisi olmadı. O, həm də doğma Laçının kəndlərini, insanlarını, sərhədlərini qoruyan fədakar bir müdafiəçi kimi tanındı.
Erməni silahlı dəstələrinin Azərbaycan torpaqlarına qarşı təxribatları və hücumları intensivləşdikcə polis əməkdaşlarının üzərinə düşən məsuliyyət də artırdı. Əhalinin təhlükəsizliyinin təmin olunması, yaşayış məntəqələrinin qorunması, düşmən kəşfiyyatçılarının və silahlı qrupların aşkar edilərək zərərsizləşdirilməsi həmin dövrün ən mühüm vəzifələrindən idi.
İsrafil Şahverdiyev bu ağır sınaqlardan geri çəkilmədi.
Onun iştirakı ilə həyata keçirilən əməliyyatlardan biri zamanı Qaladərəsi kəndini keçməyə cəhd edən iki erməni kəşfiyyatçısı yaxalandı. Bu hadisə onun peşəkarlığını, ayıq-sayıqlığını və döyüş şəraitində düzgün qərar qəbul etmək bacarığını bir daha göstərdi.
İsrafil Şahverdiyevin adı həmçinin Azərbaycanın ilk şəhid qadın jurnalistlərindən biri olan Salatın Əsgərovanın qətlə yetirilməsində iştirak edən quldurların ələ keçirilməsi istiqamətində aparılan əməliyyatlarla da bağlıdır.
Həmin illər Azərbaycan üçün ağır və qanlı sınaq dövrü idi. Polis əməkdaşları bir tərəfdən asayişi qoruyur, digər tərəfdən isə silahlı qarşıdurmaların getdiyi ərazilərdə birbaşa döyüşlərə qatılırdılar.
İsrafil Şahverdiyev də bu mübarizənin önündə gedənlərdən idi.
1991-ci ilin yazında Qaladərəsi kəndinin erməni silahlı dəstələrindən təmizlənməsi məqsədilə əməliyyat planı hazırlanır.
Gecədən səhərə qədər davam edən ağır döyüş Azərbaycan tərəfinin ciddi müqaviməti ilə müşayiət olunur. Düşmən mövqelərini qorumağa çalışsa da, göstərilən qətiyyət qarşısında geri çəkilməyə məcbur olur.
Belə döyüşlər İsrafil Şahverdiyev üçün yalnız hərbi əməliyyat deyildi. Söhbət onun doğulub boya-başa çatdığı Laçın torpağının müdafiəsindən gedirdi.
O, yaxşı anlayırdı ki, doğma kəndlərin, şəhərlərin və insanların təhlükəsizliyi hər bir polis əməkdaşının çiynində böyük məsuliyyətdir.
1992-ci ilin sentyabrından noyabrın 17-dək davam edən Hocaz qayası və Hocaz kəndi uğrunda döyüşlər İsrafil Şahverdiyevin döyüş yolunun ən ağır mərhələlərindən biri oldu.
O, komandir kimi öz rotası ilə bu döyüşlərdə iştirak etdi.
Düşmənin mövqelərinin müəyyənləşdirilməsi, canlı qüvvəsi və hərbi imkanları barədə məlumatların əldə olunması üçün dəfələrlə kəşfiyyata gedən İsrafil Şahverdiyev həyatını təhlükəyə atmaqdan çəkinmirdi.
Kəşfiyyatçı üçün bir səhvin belə ağır nəticələrə səbəb ola biləcəyi döyüş meydanında o, soyuqqanlılığını qoruyur, əsgərlərinin təhlükəsizliyini düşünür və qarşıya qoyulan tapşırığın yerinə yetirilməsinə çalışırdı.
Onun komandir kimi əsas xüsusiyyətlərindən biri də bu idi: özü təhlükədən qaçmır, tabeliyində olan şəxslərdən tələb etdiyi cəsarəti ilk növbədə özü nümayiş etdirirdi.
1994-cü ilin yanvarında Qarabağ müharibəsinin ən ağır dövrlərindən biri yaşanırdı.
Yanvarın 6-da Horadiz qəsəbəsinin azad edilməsindən sonra İsrafil Şahverdiyevin komandiri olduğu rota Füzuli rayonunun kəndlərinin işğaldan azad olunması istiqamətində döyüşlərə qatılır.
Rota Horadiz qəsəbəsi ilə yanaşı, daha dörd kəndin azad edilməsində iştirak edir.
Bu döyüşlər Azərbaycan hərbçilərinin və polis əməkdaşlarının böyük iradə və fədakarlıq göstərdiyi ağır savaş günləri idi.
İsrafil Şahverdiyev üçün isə bu, həyatının son döyüşünə aparan yol idi.
13 YANVAR 1994-CÜ İL – SON DÖYÜŞ
1994-cü il yanvarın 13-də İsrafil Şahverdiyevin son döyüşü başladı.
Rota bir neçə istiqamətdən hücuma keçərək düşmənin əsas qüvvələrinə ciddi zərbə vurdu. Döyüş zamanı erməni silahlı birləşmələrinin çoxsaylı canlı qüvvəsi və hərbi texnikası məhv edildi.
Azərbaycan əsgər və polisinin qarşısında duran məqsəd aydın idi: işğal altında olan torpaqları geri qaytarmaq, düşmənin irəliləməsinin qarşısını almaq və Vətənin müdafiəsini təmin etmək.
Həmin döyüşdə İsrafil Şahverdiyev də son nəfəsinə qədər mübarizə apardı.
İgid komandir qəhrəmancasına şəhid oldu.
Bəzən qəhrəmanlığın qiyməti insan həyatıdır. İsrafil Şahverdiyev də Vətən qarşısında borcunu öz canı ilə ödədi. O, yaşadığı ömrün uzunluğu ilə deyil, Vətən üçün gördüyü işlərin miqyası ilə yadda qaldı.
Azərbaycan dövləti İsrafil Şahverdiyevin göstərdiyi şücaəti yüksək qiymətləndirdi.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 15 yanvar 1995-ci il tarixli 262 saylı Fərmanı ilə Şahverdiyev İsrafil Şahverdi oğluna ölümündən sonra “Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı” adı verildi.
Bu ad onun keçdiyi döyüş yolunun, göstərdiyi fədakarlığın və Vətən qarşısında xidmətlərinin dövlət səviyyəsində verilmiş ali qiymətlərindən biri oldu.
İsrafil Şahverdiyev ailəli idi. Ondan üç övladı yadigar qaldı.
Bu gün onun övladları üçün atalarının adı yalnız bir xatirə deyil. Bu ad həm də Azərbaycan tarixinin ən ağır səhifələrində Vətən uğrunda həyatını fəda etmiş bir insanın müqəddəs mirasıdır.
İsrafil Şahverdiyev Bakı şəhərində yerləşən Şəhidlər Xiyabanında dəfn olunub.
Şəhidlər Xiyabanı Azərbaycan xalqının yaddaş kitabıdır. Burada uyuyan hər bir şəhidin məzar daşı arxasında bir ailənin ağrısı, bir ömrün yarımçıq qalan arzuları, bir xalqın mübarizəsi dayanır.
İsrafil Şahverdiyevin məzarı da həmin müqəddəs yaddaşın bir parçasıdır.
O, doğma Laçından uzaqda torpağa tapşırılsa da, adı Laçının dağlarında, doğulduğu Unannovu kəndinin xatirələrində və Azərbaycan polisinin şərəf tarixində yaşayır.
Onun adı Laçın rayonundakı orta məktəblərdən birinə verilib.
Bu, yalnız bir məktəbə ad verilməsi deyil.
Bu, gələcək nəsillərə verilən mesajdır: Vətən üçün yaşayan və Vətən uğrunda canından keçən insanların adı unudulmur.
İsrafil Şahverdiyevin həyatına nəzər salanda bir həqiqət aydın görünür: qəhrəmanlıq bir gündə yaranmır.
Qəhrəmanlıq illərlə formalaşan xarakterin, Vətən sevgisinin, məsuliyyət hissinin və ən çətin anda geri çəkilməməyin nəticəsidir.
1975-ci ildə Laçın rayon Daxili İşlər Şöbəsində milis nəfəri kimi xidmətə başlayan İsrafil Şahverdiyev illər sonra döyüşən rotanın komandiri oldu. O, polis formasını yalnız xidmət geyimi kimi daşımadı. Bu formanı Vətən qarşısında məsuliyyətin rəmzinə çevirdi.
Qaladərəsidən Hocaza, Horadizdən Füzuliyə qədər uzanan döyüş yolu onun həyat salnaməsinin ən ağır, eyni zamanda ən şərəfli səhifələridir.
1994-cü il yanvarın 13-də onun ürəyi döyüş meydanında dayandı.
Amma İsrafil Şahverdiyev həmin gün ölmədi.
Çünki Vətən uğrunda canından keçənlər xalqın yaddaşında yaşadığı müddətdə mənən əbədidirlər.
Bu gün Azərbaycan Respublikasının üçrəngli bayrağı Laçın səmasında dalğalanırsa, bu azadlığın arxasında İsrafil Şahverdiyev kimi oğulların qanı, fədakarlığı və yarımçıq qalmış ömürləri dayanır.
Onların bizə mirası yalnız azad torpaq deyil.
Onların mirası həm də Vətənə sədaqət, dövlətə xidmət və xalq qarşısında məsuliyyət nümunəsidir.
İsrafil Şahverdiyev bu yolun adlarından biridir.
Və onun adı Azərbaycan tarixində, Azərbaycan polisinin şərəf salnaməsində, Laçının qəhrəmanlıq yaddaşında daim yaşayacaq.
Ruhun şad olsun, Milli Qəhrəman!
Sənin kimi oğulların yazdığı tarix heç vaxt silinmir.
Turan Hacıyev
Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü,
“Qızıl Qələm” Media Mükafatı laureatı
102info.az
