Azərbaycan Respublikasında təhlükəsizlik orqanlarının formalaşması və inkişaf yolu dövlətçilik tariximizin mühüm və şərəfli səhifələrindən birini təşkil edir. Hər il martın 28-də qeyd olunan təhlükəsizlik orqanları əməkdaşlarının peşə bayramı bu sahədə çalışan insanların fədakarlığını, vətənə sədaqətini və məsuliyyətini bir daha xatırladır. Bu əlamətdar günün qeyd olunması Ulu Öndər Heydər Əliyev tərəfindən 1997-ci il martın 23-də imzalanmış sərəncamla təsbit olunmuşdur.
Azərbaycanın milli təhlükəsizlik orqanlarının əsası 1919-cu il martın 28-də Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə qoyulmuşdur. Həmin dövrdə hərbi nazir Səməd bəy Mehmandarov tərəfindən nazirlik tərkibində kəşfiyyat və əks-kəşfiyyat bölməsi yaradılmış, bu struktur dövlətin təhlükəsizliyinin qorunmasında mühüm rol oynamışdır. Qurumun ilk rəhbəri Məmmədbağır Şeyxzamanlı olmuş, daha sonra bu məsul vəzifə onun qardaşı Nağı Şeyxzamanlı tərəfindən davam etdirilmişdir.
Sovet dövründə təhlükəsizlik orqanları müxtəlif adlar altında fəaliyyət göstərmişdir. Əvvəlcə Fövqəladə Komissiya – “ÇK”, daha sonra isə Daxili İşlər Xalq Komissarlığının – “NKVD” tərkibində fəaliyyət göstərən bu qurum sonralar Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsi kimi formalaşdırılmışdır. Uzun illər ərzində bu sahəyə qeyri-azərbaycanlıların rəhbərlik etməsi milli kadrların yetişdirilməsində müəyyən çətinliklər yaratmışdır.
1967-ci ildə isə mühüm dönüş baş verdi. Məhz həmin ildə Heydər Əliyev Azərbaycan DTK-nın sədri təyin olundu. Ulu Öndərin rəhbərliyi ilə milli təhlükəsizlik orqanlarında ciddi islahatlar aparıldı, peşəkar kadrlar yetişdirildi, milli maraqlara əsaslanan fəaliyyət istiqamətləri formalaşdırıldı. Onun uzaqgörən siyasəti nəticəsində təhlükəsizlik orqanları təkcə repressiya aləti deyil, dövlətçiliyin qoruyucusu kimi inkişaf etməyə başladı.
Azərbaycan müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra təhlükəsizlik orqanlarının fəaliyyəti yeni mərhələyə qədəm qoydu. 1991-ci il noyabrın 1-də Milli Təhlükəsizlik Nazirliyi yaradıldı və bu qurum dövlət müstəqilliyinin qorunmasında mühüm rol oynadı. Daha sonra dövlət idarəçiliyində aparılan islahatlar çərçivəsində İlham Əliyev tərəfindən 14 dekabr 2015-ci il tarixli fərmanla Milli Təhlükəsizlik Nazirliyinin əsasında Azərbaycan Respublikasının Dövlət Təhlükəsizliyi Xidməti yaradıldı.
Hazırda Dövlət Təhlükəsizliyi Xidməti ölkənin milli maraqlarının qorunmasında, terrorçuluğa qarşı mübarizədə, dövlət sirrinin mühafizəsində və təhlükəsizlik sisteminin möhkəmləndirilməsində mühüm rol oynayır. Bu quruma rəhbərlik edən Əli Nağıyev dövlət təhlükəsizliyinin təmin olunması istiqamətində ardıcıl və prinsipial fəaliyyət həyata keçirir. Onun rəhbərliyi altında xidmət müasir çağırışlara uyğun şəkildə fəaliyyətini təkmilləşdirir, beynəlxalq əməkdaşlığı genişləndirir və milli təhlükəsizlik strategiyasının həyata keçirilməsində fəal iştirak edir.
Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinin fəaliyyəti Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına, “Milli təhlükəsizlik haqqında”, “Kəşfiyyat və əks-kəşfiyyat fəaliyyəti haqqında”, “Əməliyyat-axtarış fəaliyyəti haqqında”, “Dövlət sirri haqqında”, “Terrorçuluğa qarşı mübarizə haqqında” qanunlara və digər normativ hüquqi aktlara əsaslanır. Bu fəaliyyət insan və vətəndaş hüquq və azadlıqlarına hörmət, qanunun aliliyi, humanizm və dövlət qarşısında məsuliyyət prinsipləri üzərində qurulmuşdur.
Bu gün Azərbaycan təhlükəsizlik orqanlarının əməkdaşları dövlətin müstəqilliyini, suverenliyini və ərazi bütövlüyünü qorumaq kimi müqəddəs bir missiyanı şərəflə yerinə yetirirlər. Onların fədakar xidməti nəticəsində ölkədə sabitlik və təhlükəsizlik təmin olunur, vətəndaşların rahat və əmin-amanlıq şəraitində yaşaması mümkün olur.
Beləliklə, martın 28-i yalnız bir peşə bayramı deyil, həm də dövlətçiliyin qorunması yolunda canını və əməyini əsirgəməyən insanların şərəfinə qeyd olunan əlamətdar gündür. Bu tarix Azərbaycan təhlükəsizlik orqanlarının keçdiyi şərəfli yolun, qazandığı uğurların və gələcəyə olan inamın simvoludur.
102info.az
